Huishoudens kunnen vanaf 2028 te maken krijgen met hogere kosten voor gas, benzine en diesel. Dat komt door het nieuwe Europese systeem ETS2, waarbij ook huishoudens gaan betalen voor de CO2-uitstoot van onder meer aardgas en brandstof. Het Planbureau voor de Leefomgeving waarschuwt dat vooral kwetsbare huishoudens hierdoor financieel in de knel kunnen komen.
Volgens het PBL kunnen de extra kosten voor Nederlandse huishoudens in 2030 uitkomen op ongeveer 10 tot 70 euro per maand. De verschillen zijn groot, omdat niet ieder huishouden evenveel gas of brandstof gebruikt. Ook heeft niet iedereen dezelfde mogelijkheden om snel te verduurzamen, bijvoorbeeld door isolatie, elektrisch rijden of het vervangen van een oude cv-ketel.
Voor inwoners van Nunspeet, Elspeet, Hulshorst en Vierhouten is dit een herkenbaar onderwerp. Zeker in een gemeente met veel dorpen, buitengebied en woon-werkverkeer is de auto voor veel mensen nog belangrijk. Tegelijk wonen niet alle inwoners in een woning die eenvoudig of betaalbaar te verduurzamen is.
De waarschuwing van het PBL sluit aan bij een bredere discussie over bestaanszekerheid, energiearmoede en lokale ondersteuning. In Nunspeet zijn al verschillende initiatieven rond verduurzaming en lokale energie zichtbaar, onder meer via Nunspeet Leeft Natuurlijk en NunspeetEnergie.
De vraag is vooral hoe inwoners met een lager inkomen straks worden geholpen als de kosten echt gaan stijgen. Het PBL stelt dat de risico’s niet alleen zitten in de hogere energierekening, maar ook in vervoerskosten. Wie afhankelijk is van de auto en weinig financiële ruimte heeft, kan daardoor extra hard geraakt worden.
Voor Nunspeet ligt hier mogelijk een lokale opgave: inwoners goed informeren, bestaande regelingen duidelijk vindbaar maken en blijven kijken waar hulp nodig is. Want verduurzamen klinkt mooi, maar voor veel huishoudens begint het simpelweg met de vraag: kan ik het wel betalen?
